|
MERAL POLAT PERSOONLIJKMeral Polat over ANNE EN GOEBBELS, EEN CONFRONTATIEMeral Polat is Amsterdamse en dochter van Turks Koerdische ouders. De thematiek van deze productie raakt ook haar persoonlijk. Polat: "Ik speel de rol van Anne Frank, een joods meisje. Ik word door mijn uiterlijk als allochtoon gezien. Mensen denken heel vaak ten onrechte dat ik een moslimmeisje ben. Dat komt omdat veel mensen er van uit gaan dat iemand met een buitenlands uiterlijk ook moslim is. Omdat mijn ouders uit Turkije komen, heb ik donker haar en bruine ogen. Maar ik ben geboren in Amsterdam." "Mijn opa en oma komen uit Oost Turkije en zijn Alevieten. Alevitisme is de jongste en meest liberale vertakking van de Islam, met eigen geloofsregels en een eigen gebedshuis. Zij werden vroeger in hun land gezien als tweederangsburgers. De Koerdische taal mocht er niet gesproken worden en ook mocht er geen koerdische muziek gemaakt worden. Als het vastenmaand was deden ze voor de buitenwereld gewoon mee, want anders was er grote kans op uitsluiting van de gemeenschap. Ik heb al die ellende niet mee hoeven maken. Gelukkig is er in 70 jaar veel veranderd in Turkije." "Vieze Stinkturken, jullie moeten oprotten""Ik ervaar zelf niet dat ik buitenlander of buitenstaander ben en weiger dat ook te doen. Toch één keer heb ik me gediscrimineerd gevoeld, omdat ik er anders uitzag. Ik zat in groep 4 en liep elke dag naar mijn Christelijke Basisschool. Elke dag, op weg naar school kwam ik Kees en Jasper tegen uit groep 6 van de Openbare School. Kees was een grote blonde jongen die altijd leek te blozen. Jasper had vuurrood haar en allemaal sproeten. En elke dag zeiden ze: "Hé, vieze Stinkturk, je stinkt, rot op naar je eigen land". In eerste instantie begreep ik dat niet goed. Ik ben Turks, dus anders? Welk land is dan mijn eigen land? Waar moet ik naar toe oprotten? En stink ik? Elke dag werden ze brutaler. Soms gooiden ze ook iets of spuugden ze naar me. Ik had nooit de moed om het aan een juf of aan mijn ouders te vertellen. Ik durfde nooit iets de zeggen, keek naar de grond en liep snel door. Soms liep ik om, maar die weg was veel langer. Dit ging een jaar zo door." "Het jaar ging voorbij. Ik ging naar groep 5 en mijn broertje kwam ook op school, naar groep 1. Trots liep ik samen met hem dagelijks hand in hand van en naar school. Ik vertelde hem hoe het was, welke juffen lief waren, welke niet en hij luisterde met grote ogen naar zijn zus. Ik was Kees en Jasper alweer vergeten. Plots waren ze daar weer. Jasper en Kees herhaalden hun teksten, nu naar mij en mijn broertje: "Gatver, er is er nog eentje, vieze Stinkturken, jullie moeten oprotten". "Ik zag die kleine jongen met die zelfde grote ogen van de eerste schooldag hun kant op kijken. Maar nu met een mengeling van verbazing en angst. Toen knapte er iets in mij. 'Nee, mijn broertje mag dit niet meemaken, hij niet'. Ik liep op Kees en Jasper af en schopte ze. Ik schopte en schopte. Jasper rende een steeg in. Kees bleef bevroren van verbazing voor me staan. Ik schopte hem de straat uit en het enige wat ik kon uitroepen was: 'Ik wil jullie nooit meer zien, ik wil jullie nooit meer zien, ik wil jullie nooit meer zien!'. Ik heb ze ook nooit meer gezien." "Kees en Jasper wisten niet beter. Die waren zo opgevoed. Buitenlanders zijn vreemd. Waarschijnlijk kenden ze ook niemand van buitenlandse afkomst. Mijn heftige reactie heeft hun vooroordeel bevestigd. Ik heb nooit begrepen waarom iemand veroordeeld kan worden door zijn ras of geloof. Nooit heb ik begrepen waarom mensen zo haatdragend kunnen zijn tegen hen die ze niet eens kennen. En dat is denk ik de kern: dat wat je niet kent, boezemt je angst in en dat wat je angst in boezemt, wil je vernietigen." Waarom haten wij?"Hoe eng zal het zijn voor de theaterbezoeker van ANNE EN GOEBBELS, EEN CONFRONTATIE om Goebbels te leren kennen en dat hij misschien wel sympathiek gevonden zal worden. Onmogelijk? Anne Frank is niet De Jood en Joseph Goebbels is niet De Nazi. De mensen die destijds Hitler hebben gesteund en het een plausibele gedachte vonden dat Joden in gaskamers werden vermoord, zijn geen duivelse mensen die ver van ons af staan. Het zijn mensen zoals u en ik. Hoe kunnen ze zo haatdragend zijn? Dat mensen zoals u en ik kunnen geloven dat een bepaald ras onzuiver is en vernietigd moet worden? Zo ver ligt de vraag niet van ons bed. Kijk maar naar de huidige maatschappij. Wat gebeurt er in Afrika, in Israel en in zoveel andere landen, andere steden, andere buurten? Precies hetzelfde. Mensen willen elkaar vernietigen omdat ze ogenschijnlijk anders zijn dan zijzelf. Waarom haten wij? Waarom zijn we zo bang? Waarom nemen wij klakkeloos de ideeën van een ander aan voor waarheid?" "Er is ooit wetenschappelijk onderzoek gedaan naar dit onderwerp. Tien mensen werden in een kamer samengebracht. Daar moesten ze de knoppen bedienen om iemand een elektrische schok te geven. Een hoogleraar leidde de sessie en gaf ze de opdracht om steeds een hogere voltage te gebruiken. De deelnemers konden degene die de schokken kreeg niet zien, maar wel horen.(In werkelijkheid was het een acteur en werden er geen echte schokken gegeven) Negen van de tien mensen gaven deze persoon uiteindelijk een te hoog voltage, omdat het volgens hun zeggen een wetenschappelijk onderzoek was en omdat de hoogleraar hen stimuleerde om door gaan." "WOII was vroeger, hè""Laatst was ik op de verjaardag van mijn achternichtje. Zij werd 14. Er waren veel vriendjes en vriendinnetjes van haar aanwezig. Ik vertelde dat ik in Anne en Goebels zou gaan spelen. Teksten uit het dagboek van Anne Frank. De meeste jongeren hadden ooit wel eens de naam Anne Frank gehoord, maar niemand kon haar echt plaatsen. Ik vertelde over de Jodenvervolging, het Achterhuis en de Tweede Wereldoorlog. 'Maar ach', zo reageerden ze, 'de Tweede Wereldoorlog was vroeger hè, niet nu.' Ik was zo verbijsterd dat zij zo weinig kennis en interesse hadden. Verbaasd dat ze kunnen denken, dat zoiets nu niet opnieuw kan gebeuren." "En ook daarom is deze voorstelling belangrijk, juist voor onze jongeren, dat ze weten wie Anne Frank was, dat ze weten wat er is gebeurd toen, dat ze de link leggen naar wat er nu allemaal in de wereld gebeurd. Dat ze het systeem leren zien. Ook vandaag de dag hebben we te maken met vooroordelen. Net zoals dat in de tijd van Anne Frank het geval was." Noodzakelijk actueel"Ik ben een Hollandse meid uit Amsterdam en door het bloed van die Amsterdamse meid stroomt het bloed van Turkse Koerden. Waar het vandaag de dag om gaat, is dat we elkaar leren kennen en er achter komen dat we allemaal hetzelfde zijn in onze verscheidenheid. Alleen al door mijn uiterlijk zal ik in de rol van Anne Frank een brug slaan tussen heden en verleden, zonder het letterlijk over allochtonen te hebben. Dat maakt dit stuk voor mij zo noodzakelijk actueel." |
